RAPGRA.COM: Witam, na początek powiedz co się działu u Ciebie na przestrzeni ostatnich 5 lat, mam tutaj na myśli czas od Braggacadabra do Superextra?
Wdowa: Zaraz po Braggacadabrze dołączyłam do składu Szybki Szmal, następnie stałam się także członkiem Benzyny. Muzycznie kilkanaście featuringów, koncertowo i rozwojowo. Wróciłam do robienia bitów, nagrałam dziesiątki nieopublikowanych tracków w przygotowaniu do SuperExtry. Prywatnie skończyłam studia i pracuję.
RAPGRA.COM: W pytaniu wyżej wspominasz, że tworzysz bity, opowiedz proszę o tym, na czym pracujesz, gdzie można usłyszeć twoje produkcje, czy działasz w jakiejś grupie producenckiej?
Wdowa: Bity tworzyłam w Acidzie posługując się przy tym milionem wtyczek zainstalowanych przez Szoguna oraz keyboardem (tylko do grania). Zrobiłam ostatnio kilkanaście bitów, z tego jeden znalazł się na płycie SuperExtra. Innych nie wykorzystałam i nikomu ich nie udostępnię. Nie działam, w żadnej grupie producenckiej, zresztą nie nazwałabym się nigdy producentem, jak niektórzy śmiałkowie.
RAPGRA.COM: „To co odeszło już nie wróci, stracony czas, żałujesz? Nie musisz,
co było wczoraj to przeszłość, pierdol, Stawiam na jutro ! Postawisz ze mną?†….przytoczyłem ten fragment, gdyż widzę, że jesteś osobą, która nie stoi w miejscu, rozwija się, studia, praca zawodowa. Opowiedz jaki kierunek skończyłaś i w jakim zawodzie pracujesz, druga kwestia, w Polsce naprawdę z rapu nie da się żyć?
Wdowa: Odnośnie pytania pierwszego – nie opowiadam o swoim życiu prywatnym, bo nie widzę takiej potrzeby. Odnośnie pytania drugiego – myślę, że w Polsce da się utrzymać z rapu. Czasem rapowanie trzeba wspomóc produkcją np. ubrań i bywa, że na tych ubraniach zarabia się lepiej niż na płytach i koncertach. Mainstreamowy, pełnoetatowy raper/artysta jest w stanie wyżyć z rapu o ile gra dużo koncertów i jest w miarę gospodarny.
RAPGRA.COM: Masz na swoim koncie 4 płyty, sporo gościnnych występów, powiedz dlaczego tak mało klipów z twoim udziałem, czym to jest spowodowane?
Wdowa: Nie mam pojęcia czemu tak jest. Mnie specjalnie nie zależy na klipach, przyznam, że nawet nie lubię się oglądać. Możliwe, że po prostu na płytach, na których się pojawiłam były lepsze „singlowe†numery do realizacji klipu.. Niebawem rozpoczynamy prace nad kolejnym klipem do SuperExtry oraz inną video niespodzianką, także moja videografia się poszerzy.
RAPGRA.COM: Wikipedia podaje, że działasz aktywnie w rap grze od 10 lat, opowiedz proszę jak się zmieniał rap kobiecy na przestrzeni dekady, jakie ciekawe spostrzeżenia ma Wdowa na ten temat?
Wdowa: Tak naprawdę zaczęłam nagrywać w roku 2000, ale jak nie trudno się domyślić, moje pierwsze nagrania nie nadawały się do odsłuchu. Gdy przymierzałam się do pierwszego legala, na początku 2004 roku na scenie była Ania Sool, Lilu, Kada, Gonix i Mea. Inne dziewczyny dopiero „raczkowały†muzycznie, albo po prostu o nich nie słyszałam. Paresłów zakończyło działalność chwile wcześniej. W tej chwili Ania Sool zaginęła bez śladu, tak jak Mea (Chupacabra). Reszta radzi sobie doskonale, damski rap rozkwita i myślę, że za kilka lat będzie tak samo popularny jak męski. Słuchacze, dla których kobiecy rap w chwili obecnej jest nie do zaakceptowania dorosną. Nowi fani rapu nie będą mieli uprzedzeń bo wychowują się w innych warunkach. Cóż mogę rzec – Mona nagrywa, Gonix zaraz wypuści album, Rena zaraz wypuści Mixtape. Jaram się i kibicuję.
RAPGRA.COM: Jakie to uczucie, gdy jest się tą pierwszą, która przeciera szlak dla innych koleżanek z branży, mam tutaj na myśli oficjalny debiut płytowy?
Wdowa: Kiedyś moja koleżanka powiedziała coś w tym stylu: „współczuję Ci bo zbierasz cięgi nie tylko za swój rap, ale za rap wszystkich dziewczyn, za to że jesteś kobietą i reprezentujesz wszystkie.†I czasem tak się czuje. Pojawia się pseudonim „wdowa†, więc nieważne czy to dobre czy nie, nieważne co się zmieniło, nieważne jak teraz brzmi, po prostu trzeba odpowiedzieć agresją, trzeba atakować, bo jak to tak dopuścić kobietę do mikrofonu? Przecież świat się wtedy skończy. Cieszę się, że dzięki mnie wiele kobiet zaczęło pisać i rapować. Fakt, że daje im jakąś motywację, daje mi siłę i rekompensuje wszystkie nieprzyjemności, które czasem muszę znosić.
RAPGRA.COM: Pozostańmy na chwilę przy roku 2000, powiedz jak to się stało, że dzisiaj jesteś tym kim jesteś, mam na myśli fakt, że rapujesz, kto Cię tym (mam na myśli kulturę hiphopową) zaraził?
Wdowa: Zaczęło się pod koniec podstawówki. Koledzy na podwórku słuchali rapu z boomboxa, jeździli na BMX’ach, rolkach i deskorolkach. Ja też jeździłam z nimi na rolkach, potem na BMXsie . Stąd pewnie rap. Tak teraz myślę, że czym skorupka za młodu nasiąknie… Sama zaczęłam później sprawdzać gdzie sięgają korzenie czarnej muzyki. Przyznam, że do tej pory wolę posłuchać soul’u czy blues’a zamiast kolejnej rapowej płyty, W pierwszej klasie liceum spotkałam Dj Emka (Potem Hajsiwo), który stworzył mi pierwsze podkłady, udostępnił lepszy mikrofon. Uśmiecham się na samą myśl. Fajnie, że marzenia się spełniają.
RAPGRA.COM: Dla wielu rap to melanże, dobra zabawa, wygłupy, dla innych znowu to tzw. gangsterka, a czym dla Ciebie jest ta muzyka, kultura, czego Cię nauczyła, co wynosisz z niej dla siebie, jako osoba prywatna?
Wdowa: Nie da się odpowiedzieć na to pytanie. To trochę jak kazać wymienić za co się kogoś kocha. A gdy się naprawdę kocha to kocha się za mnóstwo inspirujących szczegółów i gdy zaczynasz mówić, to cały czas coś się przypomina. Nie chcę rzucać banałów, że rap jest dla mnie życiem albo wsparciem. Co do samej „kultury hiphopowej†to niestety coraz mniej w niej „kultury†. Często jestem zawiedziona postawą twórców (nie mówię tylko o raperach), ale także odbiorców. Brakuje miłości, bezinteresownej, czystej zajawki, życzliwości, kibicowania, pomagania, radości. Ok. może brzmię trochę jak zjarany Rasta ale naprawdę mi tego brakuje. A piękne nadal jest to, że gdyby nie rap nie poznałabym nigdy wielu wspaniałych ludzi i ich historii.
RAPGRA.COM: Twój stosunek do narkotyków, alkoholu, imprezowego stylu życia?
Wdowa: Czasem imprezuję. Choć ostatnio nie mam na to siły, zwłaszcza, że mam wrażenie, że powstają w Warszawie tylko dwa rodzaje miejsc. Kluby dla ludzi bardzo młodych, dla których kawałki z 2007 roku to już starocie oraz kluby dla ludzi starszych, zepsutych, w których nie leci rap i nie upijesz się jeśli nie masz ze sobą kilku stów. Mam czasem wrażenie, że nie mam gdzie się podziać. Co do wszelkiego rodzaju używek – to sprawa tego, który używa.
RAPGRA.COM: Ostatnio widziałem newsa (zresztą chyba pojawił się na naszym portalu hehehe), w którym WDOWA prosi o napisanie zwrotki do swojego kawałka – opowiedz co to za utwór, skąd pomysł, aby tekst napisała osoba wybrana na zasadzie konkursu?
Wdowa: Pomysł na konkurs o formule „dopisz zwrotkę†powstał w głowie chłopaków z Alkopoligamii. Standardowo udostępnia się acapellę do singla i czeka na nadesłane remixy. Czemu zawsze mają być faworyzowani producenci? Oczywiście można robić ten konkursy typu: wymień raperów którzy… albo wymień ile razy na płycie… – jasne to szansa dla zwykłych odbiorców, niebędących artystami i na pewno jeszcze przeprowadzimy taki konkurs. Tym razem, chciałabym jednak usłyszeć, co mają do powiedzenia inni artyści. Usunięta zwrotka jest osobista, mówię w niej w pierwszej osobie o swoich przeżyciach i spostrzeżeniach, trochę się z siebie śmieje i ironizuję. Bo jak każdy człowiek czasem się na sobie zawodzę i nie rozumiem swojej postawy. Słuchając nadesłanych zwrotek konkursowych, czuję, że w grupie jest raźniej.
RAPGRA.COM: Szybki szmal twoja macierzysta ekipa, powiedz co u Was słychać, jakie plany wydawnicze, solowe projekty wiadomo, ale kiedy nagracie coś wszyscy razem, od razu zapytam, kto aktualnie tworzy Szybki Szmal?
Wdowa: Aktualnie Szybki Szmal tworzą: Kali, Ciech, Łysonżi, Rest, Stempel, Szogun, Mały Esz Esz, Emazet, Proceente, Szu i Ja. Tak mi się zdaje, ale nie wiem czy w zeszłym tygodniu Kali kogoś nie wyrzucił albo np. nie przyjął, a poważnie, Szybki Szmal to rodzina i przyjaciele, nikt Nas nie zliczy. W chwili obecnej powstaje projekt High Definition (Ciech & Mały EszEsz). Wiem, że Kali zmodernizował trochę Kajuta studio i powoli rusza z nagrywkami. W listopadzie ukaże się także płyta Samanthy Ca$htan: Na fochu mixtape vol 3. – kompletna wariatka, kibicuję jej, choć nie jest członkiem Szybkiego Szmalu. Plany na kolejną wspólną płytę Szybkiego Szmalu pojawiły się na horyzoncie jakiś czas temu, ale obawiam się, że ich realizacja może zając nawet lata.
RAPGRA.COM: Jesteś w wytwórni założonej przez Mesa (Alkopoligamia), powiedz jak układa się współpraca?
Wdowa: Wytwórnia Alkopoligamia.com została założona przez Witka Michalaka, Mesa i Stasiaka. Każdy pełni w wydawnictwie określone funkcje i zajmuje się określonymi działami. Współpraca układa się znakomicie. Jesteśmy w stałym kontakcie, zwłaszcza, że Stasiak mieszka jakieś 500 metrów ode mnie a Mes jakieś 700. Nie ma między nami stosunków służbowych raper-wydawca. Wszystko dogadujemy po przyjacielsku.
RAPGRA.COM: Czasami tak jest , że wytwórnia założona przez rapera, ma na celu promowanie jego samego, nie miałaś obawy, o to, że zostaniesz potraktowana trochę po macoszemu, że priorytetem będzie Mes, a inni artyści zostaną odsunięci na tor boczny, będą musieli sobie radzić sami?
Wdowa: Po pierwsze , przysięgam, jestem takim raperem, któremu nie zależy na promocji. Można się z tego śmiać, ale mówię szczerą prawdę. Gdyby to ode mnie zależało to nie byłoby klipów, wywiadów i sesji zdjęciowych. Ja chcę tylko nagrać płytę i zobaczyć ją na półce w sklepie. Może ktoś kupi? Taka mała przyjemność. Mieć to pudełeczko i krążek w ręku. Po drugie, zaraz po płycie Piotrka ukazała się płyta Pjusa. Karol nawiedzał wszędzie. Bałam się, że wyskoczy mi z gazetnika albo schowka na klucze. Promocja była świetna. Po trzecie chłopcy z Alkopoligamii.com podchodzą poważnie do swojego biznesu, więc skoro wypuszczają na rynek płytę, to chcą ją sprzedać i muszą promować.
RAPGRA.COM: Twoja najnowsza płyta, Superextra, jeden klip, trochę newsów na początek, jakie dalsze plany promocyjne związane z promocją, powiedz jak się sprzedaje twoje najnowsze „dziecko†?.
Wdowa: Tak jak wspomniałam wcześniej niebawem rozpoczniemy prace nad drugim klipem i mini video niespodzianką. Po wakacjach rozpocznę koncertowanie. Płyta przyjęła się dość dobrze. Nie mam jeszcze informacji o sprzedaży sklepowej.
RAPGRA.COM: Wydając płytę, trzeba liczyć się z kosztami, powiedz na tyle, na ile możesz, jak to wygląda od kuchni?
Wdowa: Nie mam pojęcia jak to jest. Nigdy się tym specjalnie nie interesowałam. Nigdy nie uczestniczyłam w pokrywaniu kosztów produkcji żadnej płyty. Poza tym to też zależy od wielu czynników. Można zrobić poligrafię jak na SuperExtra a można jak na Braggacadbrze. Można zrobić klip aparatem i ładnie go zmontować a można wypożyczać najdroższy sprzęt. Można wynajmować fotografa do zdjęć, a można poprosić o pomoc zaprzyjaźnionego. Podobnie jest ze studiem, bitami itd. To naprawdę trudne do oszacowania w dzisiejszych czasach.
RAPGRA.COM: Jak reaguje publika na twoich koncertach, powiedz, czy na początku nie było tak, że męska część publiki wyśmiewała się z Ciebie, ubliżała, jaki masz stosunek do tzw. hejtingu?
Wdowa: Wyśmiewanie się i ubliżanie nigdy mnie spotkało. Zresztą nie przypominam sobie także hejtingu w tzw. cztery oczy. Zawsze spotykam się z miłością, a jeżeli spotyka mnie krytyka to raczej jest przekazywana w formie konstruktywnych opinii. Hejting, który masz na myśli odbywa się tylko w Internecie, gdzie każdy może napisać, to na co ma ochotę i nie ponosić konsekwencji. Moim zdaniem historia hejtera, który ubliżył w Internecie dziecku Żuroma, a kilkanaście godzin później Żurom był u niego w domu i rozmawiał z jego rodzicami, powinna być szczegółowo opisana i puszczona w świat. Łącznie z zakończeniem. Dodałabym nawet fotorelację. To mogłoby być bardzo pouczające.
RAPGRA.COM: Plany koncertowe, wydawnicze na najbliższe miesiące, gdzie będzie Cię można zobaczyć na żywo, z kim?
Wdowa: W październiku odbędzie się mój pierwszy promocyjny koncert w Warszawie. Prawdopodobnie w klubie The Fresh. Kolejne koncerty są w trakcie potwierdzania i planowania. Pracuję nad Mixtape’em Wu II, Mixtape’em z Gonix, Pomagam Samancie Cashtan pisać rymy (bo ona skończyła tylko 6 klas podstawówki) oraz pewnym grupowym dziewczyńskim projektem, którego nazwy jeszcze nie mogę zdradzić, bo nawiązuje do popularnego polskiego męskiego wydawnictwa, a nie chcemy psuć niespodzianki. Zapewniam tylko, że kilku Panów się na nas obrazi.
RAPGRA.COM: Opowiedz więcej o Samancie Cashtan, co to za osoba, co za styl reprezentuje. Widzę, także, że oprócz własnej kariery, wspierasz młode talenty, nie myślałaś, aby otworzyć własny label i promować tam młodych zdolnych artystów?
Wdowa: Samantha Ca$htan to moja latami skrywana siostra. Lubi techno, ale ostatnio wymyśliła, że chce zostać raperką. Zagroziła, że jeżeli jej nie pomogę to zamknie się na solarium na godzinę. Musiałam ustąpić. Ma niewyparzony język, jest złośliwa, krnąbrna, chciwa i przebiegła. Trochę się wstydzę bo jest straszną tandeciarą, ale myślę, że da się ją lubić.
Co do wspierania młodych talentów, to daaaamn! JA JESZCZE JESTEM MŁODYM TALENTEM, niech mnie ktoś wesprze ;-) Twoje pytanie przypomniało mi, że nie mam już 17 lat. Jasne, zawsze chętnie wesprę każdą inicjatywę wychodzącą od uzdolnionych ludzi. Nieważne czy starych, czy młodych, twórzmy! Na pełnoprawny lejbel nie mam czasu i nerwów. Jeśli to miałoby sprawnie działać, to trzeba się temu poświęcać. Ja nie mam czasu pozmywać naczyń, a co dopiero nadzorować pracę wytwórni płytowej. Zawsze za to marzyłam by móc uczestniczyć w realizacji płyty jakiejś wokalistki. Pomóc dobrać muzykę, napisać teksty, pokazać jak zaśpiewać. Myślę, że mogłoby powstać coś wyjątkowego.
RAPGRA.COM: Dwa pytania wyżej, wspominasz, że S. C – skończyła 6 klas podstawówki – powiedz co cię wkurza, co irytuje w naszym społeczeństwie – dlaczego tak być musi, że dzieciaki nie dbają o własną edukację, o przyszłość?
Wdowa: Ja jestem na siebie czasem zła, że mniej przykładałam się do niektórych przedmiotów w szkole. Nie mówię o matematyce (bo nadal różniczkowanie nie przydaje mi się do niczego w życiu), ale naprawdę warto się uczyć! I nie jest to absolutnie życiowy priorytet i nieważne czy na klasówce jest 3 czy 5, ale uczyć się warto. Dzieciaki mają teraz prosty dostęp do wszelkich informacji. Ja wracając ze szkoły 12 lat temu, nie mogłam sprawdzić w komórce, czy streszczenie lektury znajduje się w Internecie i zaplanować sobie na tej podstawie wieczoru. Haseł szukałam w encyklopedii i słowniku, a nie w googlu. Dzieci wiedzą teraz mniej bo zdobywają wiedzę szybko i w prosty sposób. Taka wiedza, nie oparta na pracy i doświadczeniu w jej zdobywaniu, bardzo szybko się ulatnia. Dziś czytasz streszczenie lektury albo ściągasz z Internetu audiobooka i za tydzień nie pamiętasz imion głównych bohaterów. Kiedyś musiałam wybrać się do biblioteki, znaleźć książkę na półce (a bywało, że egzemplarzy było mało i trzeba było iść do innej biblioteki, wyrabiać kartę itd.), wypożyczyć ją jakiś czas wcześniej, przeczytać, trzymać ją na lekcjach, odnieść. Poza tym wszystkim dzieciakom wydaje się, że życie jest proste. Bo jest MTV bo jest FashionTV i E! Bo ich rodzice są młodsi i rozwój ich kariery zawodowej przypadł na okres, w którym Polska stawała się wolnym krajem. Życzę im, żeby ich życie było proste i przyjemne, ale polecam też zabranie się do pracy.
W społeczeństwie wkurza mnie brak szacunku do siebie nawzajem.
RAPGRA.COM: Plany muzyczne na najbliższą przyszłość?
Wdowa: Od Premiery Superextry nagrałam 4 gościnne zwrotki i kolejne są w trakcie pisania/realizacji. I jak to bywa z gościnnymi występami – nie mogę wychodzić przed paradę, dopóki wykonawcy nie ogłosili listy gości. Oficjalnie mogę powiedzieć, że pojawię się na Mixatepe’ie DJ Abdoola & Numerraz’a, producenckim projekcie Zjawina oraz na płycie rapera Oldas’a.
RAPGRA.COM: Czego należy Ci życzy na najbliższe tygodnie, miesiące?
Wdowa: Miłości i wytrwałości.
RAPGRA.COM: Dzięki wywiad – teraz masz chwilę dla swoich fanów i hejterów…jeszcze raz dzięki za wywiad.
Wdowa: Dziękuję serdecznie. Nie mam przesłania do narodu, ale Samantha pragnie przekazać, że lubi kolor różowy.
Rozmawiał: Piotrek „Timon†Abrahamowski
Wstępu jako takiego nie będzie, bo co można napisać o kimś, kogo wszyscy fani hip hopu kojarzą, szczególnie jeśli jest się jedną z pierwszych kobiet robiących muzykę rap w Polsce…Zapraszam do lektury, rozmowy z Wdowąâ€¦o edukacji, nagrywkach, teledyskach, promocji i życiu – rozmawiał stały wywiadowiec rapgra.com „Timonâ€